In Nederland wordt elke acht dagen een vrouw vermoord, in 6 van de 10 gevallen is de vermoedelijke dader een (ex-)partner. Femicide houdt in dat een vrouw niet meer mag leven omdat haar (ex)man dat zo beslist. Aan femicide gaat meestal een periode van psychisch geweld vooraf, ook wel dwingende controle of intieme terreur genoemd. Het is belangrijk dat slachtoffers, hulpverlening, vrienden en familie het patroon van intieme terreur herkennen. Dat kan levens redden.
Herken de signalen van intieme terreur
Overladen worden met cadeautjes. Altijd bij elkaar willen zijn. Het al snel hebben over de volgende stap in de relatie. Vaak zijn dat herkenbare – en ook leuke – onderdelen voor wie net in een nieuwe relatie stapt. Maar als deze romantische gebaren ongemakkelijk gaan voelen, kun je te maken hebben met dwingende controle. Het is een lastig te herkennen vorm van huiselijk geweld. Deze animatie van Augeo Foundation geeft inzicht in wat er gebeurt met mensen die het overkomt en hoe je als hulpverlener of als slachtoffer de rode vlaggen herkent.
Wat moet je weten
- Vrouwen, mannen en kinderen kunnen slachtoffer zijn van intieme terreur. Weet dat gender een rol speelt bij dwang en controle: vrouwen zijn vaker slachtoffer.
- Intieme terreur komt voor in alle lagen bevolking.
- Laat je niet leiden door eerste indrukken en eigen voorkeuren. Bij intieme terreur kan de ene betrokkene kalm en prettig overkomen, de ander verward en grillig.
- Intieme terreur is eenzijdig, maar kan gepaard gaan met verzet door het slachtoffer. Denk bij geweld door beide partners niet te snel “Waar twee vechten hebben twee schuld”.
- Intieme terreur hoeft niet altijd gepaard te gaan met fysiek geweld.
- Impact op kinderen is groot. Bij intieme terreur worden kinderen zelf ook vaak gekleineerd, gedwongen of gecontroleerd door de pleger.
Impact op kinderen
Kinderen zijn vaak getuige en medeslachtoffer. Zelfs als zij er niet bij waren, of het geweld alleen maar hebben gehoord. Zij kunnen letsel bij de ouder zien, gedragsverandering opmerken, of weten bijvoorbeeld dat politie of hulpverlening betrokken is. Dit kan leiden tot uiteenlopende problemen, van risico op hechtingsproblematiek en ontwikkelingsstagnatie tot stressgerelateerde klachten en (psychiatrische) problematiek.
Dit kun je doen
Snel en zorgvuldig ingrijpen is nodig omdat het vaak ernstige, levensbedreigende zaken zijn. Om slachtoffers op tijd te helpen en bescherming te bieden moet iemand de eerste stap zetten.
- Bedenk met wie je je zorgen kunt delen
Heb je te maken met intieme terreur of dwingende controle? Blijf er niet mee rondlopen.
Dit kun je doen als het over jou gaat
Bij intieme terreur of dwingende controle kan het heel moeilijk zijn iemand in vertrouwen te nemen. Weet dat je altijd anoniem advies kunt vragen bij Veilig Thuis.
Dit kun je doen als je je zorgen maakt over iemand anders
Als je je zorgen maakt om iemand anders, bespreek dit met haar en ondersteun haar met het zoeken naar hulp. Bij intieme terreur of dwingende controle gelden twee belangrijke hoofdregels:
- Niet pionieren, schakel deskundigen in bij twijfel. Veilig Thuis heeft expertise in huis om signalen te duiden en te adviseren over vervolgstappen.
- Indien er acuut gevaar dreigt, schakel dan altijd met een specialist bij de politie of overleg met Veilig Thuis.
- Praat met de persoon om wie het gaat
Praten met persoon over wie jij je zorgen maakt is een grote stap. Je weet meestal niet precies wat er aan de hand is. En je wilt de ander niet kwetsen. Daarnaast kan een slachtoffer zich misschien schamen en dit verborgen willen houden. Het kan ook voorkomen dat zorgen niet kloppen. Toch is het goed om daar achter te komen. Als er wel sprake is van geweld, kun je samen bespreken hoe je hier iets aan kunt doen. Als professional volg je de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling.
- Neem contact op met Veilig Thuis
Veilig Thuis is er voor iedereen die direct of indirect te maken heeft met huiselijk geweld en kindermishandeling én heeft experts op het gebied van intieme terreur en femicide.
Je kunt bellen voor advies en ondersteuning. Voor jezelf of voor een ander. Je krijgt een medewerker aan de lijn die goed naar je verhaal luistert. Deze medewerker beantwoordt vragen en geeft advies. De medewerker kijkt samen met jou of er professionele hulp nodig is en welke hulp dan het beste is. Als je wilt of als dat nodig is, kun je anoniem blijven.
Soms is het snel duidelijk welke problemen er zijn en welke hulp nodig is. In dat geval gaat Veilig Thuis deze hulp organiseren. Soms is er niet duidelijk wat er aan de hand is, dus soms moet dat eerst uitgezocht worden. Veilig Thuis zet samen met jou stappen die nodig zijn om duidelijk te krijgen welke hulp er nodig is.
Twijfel je? Bel dan, eventueel anoniem, voor advies. Want anders gebeurt er niets!
Telefoon: 0800-2000 (gratis) 24/7 - Dreigt er direct gevaar? Bel 112!
Bel in geval van directe nood altijd 112.
Meer informatie
- Factsheet Intieme terreur – Geweld hoort nergens thuis
- 8 tips om intieme terreur te herkennen – Verwey Jonker Instituut
- Interview: ‘De waarheid over partnermoord is onheilspellend’
- Fases partnermoord